لشكريان تيمور ابن عربشاه مىنويسد : « در لشكريان تيمور از همه‌گونه مردمان ترك ، بت‌پرست ، آتش‌پرست ، مشرك ، كافر ، غيب‌گوى و افسونگر بسيار بودند . و مشركان بتهاى خود را همراه داشتند ، گوشت حيوان مردهء خون فروريخته مىخوردند . و براى ايشان حيوان كشته و خفه‌شده يكسان بود . بعض آنان فالگير و پيش‌گوى بودند ، بر كتف گوسفند مىنگريسته و بدانچه در آن مىديدند به احوال هرجايگاه و اقليم از بيم و امان و دادوبيداد خشكسالى و فراوانى ، بيمارى و سلامت و آنچه روى داده بود خبر مىدادند . . . در لشكريان او هركس را كه سنگين‌دل‌تر و بدخوىتر و بىرحم‌تر و كافرتر و فرومايه‌تر بودى ، گرامىتر داشته به پيشوايى برگزيدندى . . . در ميان ايشان اديبان و شاعران گزيده بودند . همچنين علما و كسانى كه در دانشها بحث و تحقيق مىكردند . . . از مذهب صوفيه سخن مىگفتند و بعضى از آنان به صبر و بردبارى و ايمان و پرهيزگارى به‌سر مىبردند و بعض ديگر . . . به راه گمراه‌ترين مردم مىرفتند . و چون مسلمانى به چنگشان مىافتاد . . . همان محقق يگانه و دانشمند فرزانه انواع ستمها به كار مىبرد . . . مانند گروهى قاضيان مسلمان كه بر مال يتيمان دست برآورده آتش به دلها برمىافروزند و خود به هنگام وعظ و خطابه مىگريند و اشك فرومىريزند . . . در لشكريان وى بسيارى از زنان بودند كه با مردان جنگى برابرى مىكردند و به سخت‌ترين كشتارها دست مىزدند . و اگر يكى از آنان را هنگام وضع حمل مىرسيد ، از مركب به زير مىآمد ، همين‌كه فارغ مىشد ، كودك خود را پيچيده به مركب برمىشد و به ديگران مىپيوست . و در لشكريان او مردمى بودند كه در سفر به دنيا آمده و به سن رشد رسيده و ازدواج كرده و فرزند آورده و روى وطن نديده بودند . » « 1 » سياست جنگى تيمور تيمور قبل از عزيمت به ختا ، بيم آن داشت كه سربازانش از جهت توشه و مواد غذايى رنج برند . پس فرمان داد كه مردم از شهرى و ده‌نشين به كار كشت و كشاورزى و آبيارى و اصلاح زمين پردازند از حدود سمرقند تا اشباره همه كارهاى خريد و فروش و ديگر معاملات بگذاشتند . . . « مؤذن در مسجد به « حى على الفلاحه ) بانگ برآورد ، مردم را به قيام بدان برانگيخت كه اگر به ترك نماز خود هم ناچارند ، آن كار فرونگذارند . » « 2 » تيمور موفق شد از افراد ايل چغتايى براى خود سربازانى مطيع و وفادار تربيت نمايد ، و از همه مهمتر وى موفق گرديد ، مانند سربازان فداكار اسلام ، افرادى تربيت كند كه در راه انجام وظيفه و اجراى فرامين فرماندهان خود جان شيرين فدا نمايد . . . در گزارش كلاويخو ، در چند مورد از موقعيت حساس افراد ايل چغتايى در دستگاه تيمور سخن رفته است . بنابه نوشتهء كلاويخو ، چغتاييان اجازه داشتند كه در نقاط حاصلخيز ، گله‌چرانى نمايند و در زمينهاى مستعد زراعت كنند . آنان به امپراطور دينارى ماليات نمىدادند ، زيرا افراد ايل چغتايى نقش سربازان

--> ( 1 ) . الغ بيگ و زمان او ، پيشين ، ص 55 ( نقل از عجايب المقدور ، ص 32 به بعد . ) ( 2 ) . عجايب المقدور ، پيشين ، ص 229 .